Universiteti i Prishtinës · uni-pr.edu
Kërkimi dhe Inovacioni

Kërkim që takohet me praktikën.

AIUP kombinon shkencën themelore me inovacionin e aplikuar nëpër sektorët më të rëndësishëm për Kosovën dhe rajonin.

02

Grupet Hulumtuese

Grupi Hulumtues 1

Foundational AI

Nënfushat
  • Të mësuarit e makinës
  • Optimizimi, planifikimi dhe përpilimi i orareve
  • Përpunimi i gjuhës natyrore
  • Vizioni kompjuterik
  • Reprezentimi i dijes dhe arsyetimi
  • Algoritmet AI dhe sistemet inteligjente

Grupi shkencor rreth tematikës 'Foundational AI' fokusohet në hulumtimet mbi metodat themelore shkencore dhe teknike që u mundësojnë sistemeve inteligjente të mësojnë, të arsyetojnë, të perceptojnë dhe të veprojnë. Ky grup përqendrohet në hulumtime në të mësuarit e makinës, optimizim, planifikim, përpilim të automatizuar të orareve, përpunim të gjuhës natyrore, vizion kompjuterik, përfaqësim të dijes, arsyetim dhe sisteme inteligjente. Grupi merret me zhvillimin e modeleve dhe algoritmeve që mësojnë nga të dhënat, zgjidhin probleme komplekse të vendimmarrjes, analizojnë gjuhën dhe informacionin vizual, si dhe mbështesin sjelljen autonome të sistemeve. Vëmendje e veçantë u kushtohet metodave të besueshme, të shkallëzueshme dhe të zbatueshme në sfida reale. Ky grup shkencor gjithashtu mbështet hulumtime për teknologjitë e gjuhës shqipe, sistemet inteligjente të optimizimit dhe qasjet formale për arsyetim dhe përfaqësim të dijes. Puna e këtij grupi përbën bazën metodologjike për shumë aktivitete të aplikuara të Qendrës.

Grupi Hulumtues 2

Human-Centered AI

Nënfushat
  • AI e besueshme dhe e përgjegjshme
  • AI e shpjegueshme
  • Drejtësia dhe gjithëpërfshirja
  • Etika dhe qeverisja e teknologjisë AI
  • Ndërveprimi njeri-AI
  • Privatësia dhe llogaridhënia

Grupi shkencor rreth tematikës ‘Human-Centered AI’ fokusohet në zhvillimin dhe përdorimin e sistemeve të inteligjencës artificiale që janë të besueshme, të shpjegueshme, gjithëpërfshirëse dhe të përafruara me nevojat e njerëzve dhe të shoqërisë. Ky grup punues studion se si sistemet AI mund të dizajnohen për të mbështetur njerëzit, institucionet dhe komunitetet në mënyrë të sigurt, transparente dhe të përgjegjshme. Hulumtimet përfshijnë inteligjencën artificiale të besueshme dhe të përgjegjshme, AI të shpjegueshme, drejtësinë, gjithëpërfshirjen, etikën, qeverisjen, ndërveprimin njeri-AI, privatësinë dhe llogaridhënien. Grupi shkencor shqyrton metoda që i bëjnë vendimet e teknologjisë AI të kuptueshme për përdoruesit, ekspertët, institucionet dhe rregullatorët. Gjithashtu trajton mënyrat për reduktimin e paragjykimeve, mbrojtjen e të dhënave dhe qeverisjen e përgjegjshme të sistemeve që përdorin teknologjinë AI. Ky grup kontribuon në ndërtimin e sistemeve që janë jo vetëm teknikisht të avancuara, por edhe të përgjegjshme për shoqërinë dhe të besueshme për institucionet.

Grupi Hulumtues 3

Interdisciplinary AI

Nënfushat
  • AI për shëndet, mjekësi dhe mirëqenie
  • AI për klimë dhe mjedis
  • AI për energji dhe komunitete reziliente
  • AI për bujqësi dhe sisteme ushqimore
  • AI për politika publike dhe shkenca sociale
  • AI për zhvillim të qëndrueshëm

Grupi shkencor ‘Interdisciplinary AI’ aplikon inteligjencën artificiale në fusha të ndryshme shkencore, profesionale dhe shoqërore. Ky grup lidh ekspertizën në AI me shëndetësinë, mjekësinë, mirëqenien, klimën, mjedisin, energjinë, bujqësinë, politikat publike, shkencat sociale dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Puna e tij fokusohet në përdorimin e teknologjisë AI për mbështetjen e diagnostikimit, vendimmarrjes, monitorimit mjedisor, zvogëlimit të rrezikut nga fatkeqësitë, efikasitetit energjetik, infrastrukturës së mençur, bujqësisë precize, planifikimit institucional dhe politikave të bazuara në evidencë. Grupi nxit bashkëpunimin ndërmjet shkencëtarëve të kompjuterikes, ekspertëve të fushave të ndryshme, institucioneve publike dhe partnerëve ndërkombëtarë. Ky grup synon zhvillimin e zgjidhjeve të modeleve AI që u përgjigjen nevojave reale të shoqërisë dhe kontribuojnë në zhvillim të qëndrueshëm. Duke vepruar ndërmjet disiplinave, ky grup forcon rolin e teknologjisë AI si mjet praktik për zgjidhjen e sfidave komplekse.

Grupi Hulumtues 4

AI for Digital Innovation

Nënfushat
  • AI për automatizimin e proceseve të biznesit
  • AI për qeverisje elektronike dhe shërbime publike
  • Komunat e mençura dhe qytetet e mençura
  • Fintech dhe siguri kibernetike
  • Sisteme për mbështetje të vendimmarrjes
  • Transferimi i teknologjisë dhe start-up-et

Grupi 'AI for Digital Innovation' fokusohet në transformimin e organizatave, institucioneve, shërbimeve publike dhe industrisë përmes inteligjencës artificiale. Ky grup punon në zgjidhje të AI-së për automatizimin e proceseve të biznesit, qeverisjen elektronike, administratën publike, komunat e mençura, qytetet e mençura, fintech, sigurinë kibernetike, sistemet për mbështetje të vendimmarrjes, transferimin e teknologjisë dhe zhvillimin e start-up-eve. Aktivitetet hulumtuese dhe inovative të grupit mbështesin automatizimin e rrjedhave të punës, përmirësimin e produktivitetit, forcimin e shërbimeve digjitale publike dhe zhvillimin e mjeteve për vendimmarrje të bazuar në të dhëna. Grupi gjithashtu shqyrton se si AI mund të mbështesë sisteme digjitale të sigurta, zbulimin e mashtrimeve, efikasitetin institucional dhe shërbimet e orientuara drejt qytetarëve. Duke lidhur hulumtimin me zbatimin praktik, ky grup ndihmon në transformimin e dijes për AI në produkte, shërbime, partneritete dhe mundësi inovacioni.

Grupi Hulumtues 5

AI for Education

Nënfushat
  • Sistemet inteligjente të tutorimit
  • Të nxënë i personalizuar dhe adaptiv
  • Analitika e të nxënit
  • Vlerësimi i asistuar nga AI
  • Edukimi për AI dhe trajnimi i mësimdhënësve
  • Zhvillimi i kurrikulave dhe aftësimi profesional

Grupi shkencor 'AI for Education' fokusohet në përdorimin e inteligjencës artificiale për përmirësimin e mësimdhënies, të nxënit, vlerësimit dhe zhvillimit profesional. Ky grup punon në sisteme inteligjente tutorimi, të nxënë të personalizuar dhe adaptiv, analitikë të të nxënit, vlerësim të asistuar nga AI, edukim për AI, trajnime për mësimdhënës, zhvillim kurrikulash dhe aftësim profesional. Hulumtimet e grupit shqyrtojnë se si AI mund të ofrojë feedback të personalizuar, të përshtasë përmbajtjen mësimore me nevojat individuale, të analizojë të dhëna arsimore dhe të mbështesë suksesin e studentëve. Grupi gjithashtu kontribuon në integrimin e përgjegjshëm të AI-së në shkolla, universitete dhe mjedise të të nxënit gjatë gjithë jetës. Ai mbështet zhvillimin e kurrikulave dhe programeve trajnuese për studentë, mësimdhënës, profesionistë dhe fuqinë punëtore më gjerësisht. Përmes punës së tij, grupi synon të forcojë të nxënit digjital dhe ta përgatisë shoqërinë për përdorim të përgjegjshëm dhe efektiv të inteligjencës artificiale.

04

Aktivitetet e Inovacionit

01

Projekte kërkimore të aplikuara

Projekte të targetuara për sfida të industrisë dhe sektorit publik.

02

Pilotë inovacioni

Programe të shkurtra pilot që përkthejnë kërkimin në prototipe.

03

Të dhëna dhe modele të hapura

Burime të kuruara dhe të publikuara hapur për fushën.

04

Mundësi për Hulumtim dhe Inovacion për Studentë

Angazhimi i studentëve në hulumtime, projekte të aplikuara të AI-së dhe praktika profesionale të lidhura me zgjidhje inovative.

05

Inteligjenca Artificiale e Përgjegjshme dhe Etike

AIUP angazhohet për drejtësi, transparencë, privatësi dhe llogaridhënie në çdo fazë të kërkimit dhe vendosjes së IA-së.

AIUP · Bashkëpuno me Ne

Të interesuar të bashkëpunoni me ne?

AIUP mirëpret bashkëpunimin me kërkues, studentë, partnerë të industrisë, institucione publike dhe organizata ndërkombëtare të interesuara në avancimin e kërkimit dhe inovacionit në IA.